TÜİK açıkladı: Türkiye’de dolaylı AR-GE teşvikleri 169 milyar TL’ye ulaştı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 yılı Dolaylı Ar-Ge Teşviklerini yayımladı. Buna göre; Dolaylı Ar-Ge teşviki 169 milyar 33 milyon TL oldu.

Ar-Ge faaliyetlerine yönelik toplam vergi teşviki 2024 yılında 105 milyar 977 milyon TL iken 2025 yılında %59,5 artış göstererek 169 milyar 33 milyon TL oldu.

Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimler, 86 milyar 105 milyon TL'lik gelir vergisi stopaj teşviki desteğinden faydalandı. Bu vergi desteğini sırasıyla 81 milyar 63 milyon TL'lik kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon TL'lik gelir vergisi ve 141 milyon TL'lik katma değer vergisi (KDV) desteği izledi.

Dolaylı Ar-Ge teşviklerinin %50,9'u gelir vergisi stopaj teşvikinden oluşurken %49,1'i kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu.

AR-GE FAALİYETLERİNE YÖNELİK VERGİ TEŞVİKLERİNDEN YARARLANAN GİRİŞİM SAYISI 11 835 OLDU

Ar-Ge vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 2025 yılında 11 835 oldu. Teşviklerden yararlanmak için beyanname veren girişimler ana faaliyetlere göre incelendiğinde girişimlerin, 6 098'inin bilgi ve iletişim, 2 421'inin imalat sanayi ve bin 627 sinin mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler alanında faaliyet gösterdiği görüldü.

YARARLANILAN TEŞVİK TUTARLARINDA BİLGİ VE İLETİŞİM SEKTÖRÜ İLK SIRADA YER ALDI

4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon TL olarak gerçekleşti. Söz konusu teşvik tutarının %71,2'sinin bilgi ve iletişim, %14,5'inin imalat ve %5,9'unun ise mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait olduğu görüldü.

5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge teşvik tutarı ise 39 milyar 561 milyon TL olarak gerçekleşti. Söz konusu teşvik tutarının %72,9'unun imalat, %14,7'sinin bilgi ve iletişim ve %4,1'inin ise finans ve sigorta faaliyetleri sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait olduğu görüldü.

GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ DESTEĞİNDEN YARARLANAN HER 4 GİRİŞİMDEN 3'Ü TGB'DE YER ALDI

2025 yılında gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan Ar-Ge desteğinden yararlanan toplam 7 087 girişimin 5 321'i 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (TGB) kapsamında, bin 766'sı ise 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında destekten yararlanmıştır. Buna göre, yararlanıcı girişimlerin %75,1'i 4691 sayılı Kanun, %24,9'u ise 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi Ar-Ge desteğinden yararlanmıştır.

Girişimlerin ekonomik faaliyet alanlarına göre dağılımları incelendiğinde, imalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin %82,1'inin 5746 sayılı Kanundan, %17,9'unun ise 4691 sayılı Kanundan yararlandığı görüldü. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin %84,1'i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerin ise %81,1'i 4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlandı. Aynı sektörlerde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanan girişimlerin oranları sırasıyla %15,9 ve %18,9 oldu.

GELİR VERGİSİ STOPAJ TEŞVİKİ 86 MİLYAR 105 MİLYON TL OLDU

2025 yılında girişimler 86 milyar 105 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 5746 sayılı kanun kapsamında 3 088 girişim 37 milyar 290 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 4691 sayılı kanun kapsamında ise 8 244 girişim 48 milyar 815 milyon TL gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı.

KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ GİRİŞİMLER DOLAYLI AR-GE TEŞVİKLERİNİN %38,2'SİNDEN YARARLANDI

Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimler büyüklük gruplarına göre ele alındığında, 11 bin 835 girişimin %89,5'inin küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) olduğu görüldü. Girişim sayısı bakımından Ar-Ge teşviklerinden yararlanan büyük ölçekli girişimlerin payı %10,5 iken bu girişimler dolaylı Ar-Ge teşviklerinin %61,8'inden yararlandı.

KOBİ'lerin dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanma oranı %38,2 oldu. Büyüklük gruplarına göre incelendiğinde, KOBİ'lere sağlanan 64 milyar 596 milyon TL dolaylı Ar-Ge teşvik miktarının %61,1'inin orta ölçekli, %32,1'inin küçük ölçekli ve %6,8'inin ise mikro ölçekli girişimlere sağlandığı gözlendi.