Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın, Kabine Toplantısı'nın ardından açıkladığı başta dövize endeksi TL mevduat olmak üzere, TL'yi özendirme paketi para piyasalarında tarihi günlerin yaşanmasına neden oldu. Pazartesi günü açıklama öncesi 18.36 TL ile tarihinin en yüksek seviyesini gören dolar, Başkan Erdoğan'ın müjdesini verdiği yeni mevduat hamlesinin ardından adeta yerle bir oldu. Yerli yatırımcıların açıklama sonrası gerçekleştirdiği 2 milyar doların üzerindeki satışla dolar yüzde 33 değer kaybederek 12.27 liraya kadar geriledi. Açıklanan paketin ardından Türk Lirası dolar karşısında 1983 yılından bu yana en güçlü yükselişini kaydetti.
DÜŞÜŞ DEVAM ETTİ
Döviz piyasasında hareketlilik dün de devam etti. Pazartesi gününü 13.32 liradan tamamlayan dolar, Türkiye piyasalarının açılmasıyla birlikte yerli yatırımcının satışa geçmesi üzerine yüzde 17 daha düşerek 11.09 lira ile 1 ayın en düşük seviyesine indi. Dolarda önceki günkü zirveden bu yana düşüş yüzde 40'a ulaştı. Dolar daha sonra gelen alımlarla 14.37 liraya kadar yükselse de öğleden sonra özellikle bireysel yatırımcıların artan satışlarıyla 12.6 liraya indi. Pazartesi günü akşam saatlerinde 20 liranın üstüne çıkarak rekor kıran euro da dün 12.5 liraya kadar geriledi. Euroda tarihi zirveye göre kayıp yüzde 40'ı geçti. Türkiye'nin 5 yıllık risk pirimi 624'ten 590'a gerilerken, tahvil faizleri de 2 puana yakın düştü.
VATANDAŞ SATIŞ KUYRUĞUNDA
Analistler, Başkan Erdoğan'ın konuşmasının ardından bankalarda yüklü miktarda döviz satışı gerçekleştirildiğini, bunun döviz kurlarında sert düşüşü beraberinde getirdiğini söyledi. Kurda özellikle son 2 ayda, Türkiye'nin ekonomik gerçeklerinden kopuk suni bir yükselişin yaşandığını ifade eden uzmanlar, açıklanan önlem paketi ile önümüzdeki dönemde TL'ye geçişin hızlanacağını söyledi. TL cinsi enstrümanlara ilgiyi artıracak yeni paketin, yastık altındaki birikimlerin de ekonomiye kazandırılmasına katkıda bulunacağına dikkat çeken analistler, vatandaşın dövizin yatırım aracı olduğuna yönelik algısının kırılabileceğini bildirdi.
JAPONYA'DA TL'YE YOĞUN İLGİ
BLOOMBERG, dün sabah saatlerinde yayımlanan haberinde pazartesi gece saatlerinde Japonya'da Türk Lirası'na yoğun ilginin olduğunu aktardı. Haberde yüksek getirili ancak riskli gelişen para birimlerine yönelik iştahlarıyla bilinen yatırımcıların TL'de günlük pozisyon aldığı belirtildi. Haberde risk iştahı yüksek kısa vadeli oyuncuların TL'de alım yaptığı ifade edildi. İngiliz iş dünyası gazetesi Financial Times (FT) "Türk lirası dönüyor" başlıklı makale yayımlarken, Reuters ise "Erdoğan'ın anti-dolarizasyon planının ardından Türk Lirası geri döndü" başlığını attı.
YENİ HEDEF 10 LİRA
ALB Forex yayımladığı günlük bültende satışların hızlanıp 11.25 seviyesindeki desteğin kırılması durumunda, düşüşün 10-10.8 bölgesine kadar devam edeceğini bildirdi. Ahlatçı Yatırım Menkul Değerler ise Başkan Erdoğan'ın açıkladığı paketin ardından dolarda sert bir geri çekilme yaşandığına dikkat çekerek, satış baskısının sürmesi halinde 11.50 TL'deki destek seviyesinin takip edilmesini önerdi.
TL İÇİN KÖTÜ GÜNLER BİTTİ
BAŞKAN Erdoğan'ın TL mevduatlarına döviz kurlarındaki yükselişe endeksli getiriye ilişkin açıklaması sonrası TL'de yaşanan değer artışı uluslararası finans ve medya kuruluşlarının da ilgisini çekti. ABD merkezli Bloomberg, "Hükümetin yeni önlemleri, yatırımcıların dolar talebini azaltmayı ve ülkenin para birimi için üç aylık kargaşaya son vermeyi amaçlıyor" ifadelerine yer verdi. Bank of Singapore yöneticisi Todd Schubert, "Program TL mevduat sahiplerinin güvenini geri kazanabilirse, şimdilik lira için en kötünün bittiğinin sinyalini verebilir" dedi.
YATIRIMCIYA KORUMA KALKANI
Tera Yatırım Başekonomisti Enver Erkan, Başkan Erdoğan'ın açıkladığı paketin ana fikrinin tasarruf sahibini döviz artış riskinden korumak olduğunun altını çizerek, "Vadeli TL mevduat hesabında faiz garanti, kur artışı TL faizinin üzerinde gerçekleşirse de getirinin üzerine aradaki fark ödeniyor. Eğer, döviz kuru TL mevduat faizinden daha fazla yükselirse normal mevduat getirisinden daha yüksek getiri elde edilecek. Aradaki fark da TL cinsinden mudilere ödenecek. Yatırımcı döviz riskine karşılık, TL getirisini garanti altına alan ve piyasa faiz oranlarının üzerinde kazanç elde edilecek bir şekilde kalkan içine alınacak. TL'nin cazibesi artar" diye konuştu.
DOLAR ÇAKILDI VİOP'TA IŞLER KARIŞTI
Başkan Erdoğan'ın açıklamalarının ardından dolarda yaşanan sert düşüş Vadeli işlemler ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) olağanüstü fiyat hareketlerine neden oldu. Pazartesi günü TL'ye karşı pozisyon alan pek çok kontratın battığına dikkat çekilirken, Borsa İstanbul yönetimi de seans açılışı öncesi tedbirler aldı. Borsa İstanbul, VİOP'ta işlem gören dolar/TL, euro/TL, Rus Rublesi/TL ve Çin yuanı/TL vadeli işlem sözleşmeleri ile gram/TL işlem sözleşmelerinde uygulanan yüzde 10 üst fiyat limiti oranını dün için yüzde 80'e çıkardı. VİOP'te dün birçok sözleşme taban fiyattan işlem gördü.
BORSA İSTANBUL DEVRE KESTİ
CUMA ve pazartesi günü ikişer kez işlemlerin durduğu Borsa İstanbul'da dün de devre kesici sistemi yine iki kez devreye girdi. Londra'da TL faizlerinin yüzde 300'e dayanması üzerine TL'ye erişimi güçleşen yabancıların ve VİOP'ta teminat açığına düşen yatırımcıların satışları endeksi düşürdü. Pazartesi gününü 2.056 puandan kapatan endeks, dün açılışın gün içerisinde 2.103 puana çıkmasına rağmen, daha sonra 1.884 puana kadar geriledi. Endekste günlük kayıp yüzde 7 oldu.
