Son dakika haberleri: Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, A Haber özel yayınında gündeme ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Merkez Bankası rezervlerinde gerçek ne? 128 milyar dolar çarpıtması neden yapıldı? Rezervler ne zaman, ne için kullanıldı? Merkez Bankası'nın bundan sonra faiz politikası ne olacak? Enflasyon ile nasıl mücadele edilecek? Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, akıllardaki tüm sorulara A Haber canlı yayınında yanıt verdi. İşte son dakika haberinin ayrıntıları.
Şahap Kavcıoğlu'nun konuşmasından öne çıkanlar:
MUHALEFETİN "128 MİLYAR DOLAR NEREDE?" İDDİASI
Öncelikle bugün çok özel bir gün. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı. Gazi Mustafa Kemal Tatürk ve şehitlerimize Allah rahmet eylesin. Onların kurduğu bu aziz vatanda yaşamanın mutluluğunu yaşıyor.
Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu iş dünyasına seslendi: Taraf olunmalı | Video
TCMB kurulurken, Atatürk, milli egemenliğin finansal egemenlikten geçtiğini belirterek 1930'da Merkez Bankası kuruluyor. Bu kadar zor şartlarda kurulan Merkez Bankası ile ilgili konuşulduğunda biraz daha özen gösterilmesi gerekiyor. Türkiye'nin en guzide kurumlarının başında geliyor.

Geriye doğru baktığımızda bu tartışmalar daha bir anlam kazanıyor. Rezerv konusu tartışırken o günkü şartlara bakmamız gerekiyor. 2020'ye girdiğimizde doğrudan ve portföy yatırımlarının azaldığını görüyoruz. Türkiye'nin de buradan aldığı payın azaldfığını görüyoruz. IMF'nin az gelişmiş ülkelere 110 milyar dolar yardımı söz konusu.
SON DAKİKA: Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu: Altın rezervi 120'den 720 tona çıktı | Video
Dünya 1929 Buhranı'ndan sonra belki de pandemi krizi dünyayı çok kötü şekilde etkileyen bir kriz. Diğerlerinden ayıran en önemli şey, daha önceki krizlerin bir altyapısı vardı. 2020'deki kriz birden ortaya çıkan bir kriz. İnsanların ne yapacağını bilmediği, ülkelerin kapandığı, en önemli gelirlerinin tamamen durduğu bir kriz. Önce Çin'de, sonra Amerika Avrupa ve Türkiye'yi kasıp kavuran bir kriz.

Türkiye'nin 2013'ten sonra yaşadıklarına baktığımızda, daha sonra 2016'daki hain işgal girişimi, uçak krizi... Dönem dönem Türkiye'nin yaşadığı krizler var. 2018'in Ağustos'unda başlayan kur atakları, bu atakların bertaraf edilmesi... Bu süreçte yapılanlar çok önemli. IMF'ye gitmek zorunda olduğumuz yönünde haberler yapıldı. Türkiye, bu süreci hem sağlık hem para ve mali politikalar açısından çok iyi yönetti.

Böyle baktığımız zaman, dünyadaki ülkelerin dışarıdan aldığı paketler; İspanya, İtalya ve Yunanistan'ın durumunu hatırlayın. Türkiye'ye baktığımızda, sağlık alanında insanlar çok iyi bir şekilde hastaneye gördü, hizmet aldı. Sosyal yardımlara gelindiğinde, devlet vatandaşımızın yanında oldu. Bu dönemi atlatırken yapılanları göz ardı edemeyiz.
Türkiye'nin ödemeler dengesi içerisinde, 2019'da cari fazla verdik.

MERKEZ BANKALARI NİÇİN REZERV BİRİKTİRİR?
Türkiye'nin hep reel sektörünün borcunun artmasından bahsederiz. 2018-2020 sonu itibariyle reel sektörün 208 milyar dolar olan döviz pozisyon açığı 157 milyar dolara inmiştir. Bu rezervlerden ya da Merkez Bankası'nın yapmış olduğu bu işlemlerden kaynaklanmaktadır.Türkiye'de rezerv ne zaman oluşmuş? 83-84'ten sonra rezerv birikmeye başlıyor. 2020'ye gelindiğinde 15-20 milyar rezervi vardı. Sermaye girişlerinin artmasıuyla rezerv yükselmeye başladı. Bizi eleştiren arkadaşların o dönemki politikalarını da konuşabiliriz. Daha sonra 30 milyara kadar oluşan rezerv var.

HAZİNE İLE YAPILAN PROTOKOL HAKKINDA
Hazine'nin MB'deki hesaplar kullanılarak döviz alım satımıyla piyasa arzının dengelenmesi 2017'de. Televizyonlarda bu işlemlerin 2019 seçimlerinden önce yapıldığı söyleniyor. Değil. MB dalgalı kura geçtikten sonra döviz alım ihaleleri 2016'ya kadar yapıyor, 2016'dan sonra bunu bırakıyor. Protokolün tamamen hukuki dayanağı var. MB'nda hukuki bir dayanağı olmayan hiçbir işlem yapılmaz. Bugüne kadar yapılmamıştır, bundan sonra da yapılmaz. Bu protokol dahilinde, 2017 Şubatından itibaren yapıldı. 2020'de yapılmasının nedeni de pandemi şartları. Bu işlemler gizli yapıldı, protokol açıklanmadı, rakamlar verilmiyor.
Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu '128 milyar dolar' yalanını madde madde çürüttü | Video
Peki siz bu rakamları nereden biliyorsunuz? Biz bu rakamları açıklamadık. Dünyada en şeffaf veri açıklayan merkez bankalarından biri TCMB'dir. Günlük olarak açıklanır. Analitik bilanço okumasını bilen herkes buradan bu rakamları alır. Bizim analitik bilançomuzda o veriler günlük yayınladığı için zaten orada var. Gizlenen saklanan bir şey yok. Bilançodan görüldüğü kabul edildiği zaman bu sefer kimlere satıldı demeye başladılar. Dünyada bu şekilde bir veri açıklama söz konusu değil. MB bireylere döviz satmıyor. İnsanların kafasını karıştırmak için 128, o kur 6.85. Belirli rakamlarla insanları bir yere götürmek için algı operasyonu. Böyle bir şey yoktur.

AYRICALIKLI İŞLEM YAPILDI MI?
Böyle bir şey söz konusu olamaz, yapmak isteseniz de yapamazsınız. Merkez Bankası'nın veri açıklama konusunda şeffaflığı dünyadaki en iyi merkez bankalarından bir tanesiyiz. Bu kadar şeffaf bir bilançomuz var ve günlük oradan her şeyi izleme şansınız var. Biz kimseye 128 rakamını söylemedik. Peki bu arkadaşlar bunları nereden buldular? 'Protokolün içeriğini açıklayın.' Böyle bir şey olabilir mi? Avrupa Merkez Bankası 2000 ve 2010 arası Euro'yu baskılayabilmek için yaptıkları işlemleri 10 yıl sonra, 2020'de açıkladı. Japonya Merkez Bankası sadece yıl sonu toplu olarak veriyor rakamları. Siz neden 2017'yi, 2018'i sormuyorsunuz? Daha önce döviz müdahaleleriyle yapılan işlemleri niye sormadınız?

Her şeyi kendi dönemi içerisinde tartışmak gerekiyor. 98-99 ve 200 krizini bizzat yaşadım. 2020'de daha fazla sıkıntının yaşandığı bir yılı konuşuyorz. Neredeyse dünyadaki tüm ülkeler destek aldı. Kafa karıştırmak için belirli rakamlarla insanlara algı operasyonu yapılıyor.
Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu '128 milyar dolar' yalanını madde madde çürüttü | Video
BERAT ALBAYRAK'IN BÜYÜK BAŞARISI
Bir şeylere ulaşmak için değişik hesaplamalara gitmeye gerek yok. Türkiye Merkez Bankası olarak ve TC Devleti olarak şu an olmadığı kadar iyi durumda. Rezervlerin yapısı değişmiştir Türkiye'de. Yıllardır 120 ton altını vardı. 2012'de başlıyor. 2019 ve 2020'de Türkiye 720 ton altına çıkıyor. Türkiye'nin şu an merkez bankası rezervlerinde 710 ton altını var. Berat Albayrak, Türkiye'nin 120 ton altını yurt dışındayken 2017-18'den sonra Türkiye'nin tüm altınlarını Türkiye'ye getirmiştir. Türkiye'nin tüm altınları şu an Merkez Bankası'ndadır.

Bir başka önemli noktayı söyleyeyim. Türkiye'nin 120 ton altını yurt dışındayken, 2017-18'den sonra yurt dışındaki bütün altınları Türkiye'ye getirmişti. Türkiye'nin tüm altınları Merkez Bankası'ndadır. 120 ton olan altın 720 tondur.
Şu an 90 milyar dolar brüt rezervimiz var. Rezerv kaybı söz konusu değildir.

Merkez Bankası'nın kar tablosunu göstereceğim. Daha önce kar görüyor musunuz? Yine 2018-2019-2020... Yıllarca kar rakamı yoktur., ama bu yıllarda kar yapmıştır.
80 TONA ÇIKACAK
Şu an bu yıllık 50 ton 1-2 yıl içerisinde 80 tona çıkacak inşallah. Önümüzdeki hedef, rezervleri daha kalıcı, güçlü şekilde oluşturmak. Türkiye'de hem rezervlerimizi daha kalıcı hale getireceğiz, hem de üretimi, ihracatı finanse ederek daha iyi bir sistem oluşturacağız. 2003'e kadar rezerv yok. Şu an 90 milyar dolar brüt rezervimiz var. Rezervin açılımı da önemli. Yaklaşık %40'ı üzerinde Türkiye'nin kendi altın rezervi. 2003'ten sonra oluşan rezervler nasıl oluşmuş? Portföy girişleriyle, sıcak para girişleriyle.

VATANDAŞLARI YANLIŞ YÖNLENDİRİYORLAR
Kur düşük olduğu için döviz alım müdahaleleriyle oluşturulan bir rezerv var, 130 milyar dolara kadar çıkan. Yurt dışından gelen dövizlerin alım ihaleleriyle oluşturuyorsunuz bunu. Türkiye 2020'de de bunu yapmıştır. Şuraya gitmiş, bunun hesabına geçmiş; bu ifadeler doğru değil ve vatandaşımızı da yanlış yönlendiriyorlar.

'REZERVLER SADECE YER DEĞİŞTİRDİ'
Bankaların, piyasaların ihtiyacı olan TL'yi MB karşıladı. 'MB'nın kaybolan rezervleri' diyorsunuz ya, o rezervler sadece yer değiştirdi. Benim rezervlerimden çıkıp banka hesaplarına döviz olarak giden parayı ben o parayı tekrar alıyorum döviz olarak, piyasaya TL veriyorum.

SİZ NEDEN YAPMADINIZ? MERKEZ BANKASINDA YANLIŞ OLMAZ
MB kâr etmiyor, kâr etmediği bir bilançoda ihtiyat akçesi nasıl olacak? Bunu söylüyorsunuz, bari bir dayanağı olsun. Esas kâr etmeye başladığından beri oluşuyor. Kara gün için ihtiyat akçesini nerede biriktirdiniz? MB'nın bilançosunda yok. Bir yerlere para aktarma söz konusuysa bu paralar nasıl oluşuyor? Veya siz neden yapmadınız daha önceleri? Başkanlık yapan arkadaşımızın konuşmalarını hayretle dinledim. MB Türkiye'nin en saygın kurumlarından bir tanesi. Burada yanlış bir şey olması mümkün değil.
Enflasyon hedefinin tutturana kadar sıkı para politikasına devam edeceğiz.

MB ve MB'da yetişen insanlar bu kadar hassasken, 128 milyar dolar gibi bir rakamı telaffuz edip, bu kadar insanı zan altında bırakmak hayret verici. Ve bunu eski Merkez Bankası başkanlarının yapması daha da üzücü. MB'nda yıllarca çalışmış, buradaki özeni bilen insanların bunlara taraf olması üzüyor. Merkez Bankası'nda yanlış olmaz. Verilerini günlük olarak açıklayan bir Merkez Bankası'nda nasıl yanlış olabilir? Bu kadar şeffaflık varken, bu rakamlar üzerinden yorum yaparken, bizim bir şeyler gizlediğimizi söyleyerek kamuoyunun kafasını karıştırmanın nasıl bir anlamı olabilir?

KRİPTO PARA DÜZENLEMESİ
Birkaç ülke tamamen yasakladı. Çin'de bu mümkün. Siz sadece yasaklayarak bu işi halletme şansınız yoktur. Bizim yaptığımız düzenleme, bu platformlara aracılık eden, ödeme yapan kuruluşlarının alt yapıları çok sağlam olmadığı için bu tür ödemeleri bankalar aracılığıyla yapın dedik. Belli normlar, kurallar belirliyoruz. Sermaye artırımı olabilir, sermaye yeterlik gibi kriterler belirlenebilir. Üzerinde çalışıyoruz. İki şey yaptık: Bir, kripto parayla elbise vb. alımını yasakladık. İkincisi, ödeme kuruluşlarının bu işe aracılık etmesini yasakladık. Daha geniş bir düzenleme üzerinde çalışılıyor. Bir kere tanımı yok. Bu bir varlık mı, mal mı, nerede saklayacaksınız? Bunların hepsi çok muğlak. Bunlarla ilgili düzenlemeler yapılırken, sıkıntılı durumlar var. 2 hafta içerisinde düzenlemeler sanırım bir noktaya gelecek. Dışarıya müthiş bir para trafiği var. Şu an bizi çok rahatsız eden bir para trafiği var. Giden paranın nereye, kime gittiğini bilmiyorsunuz. Çin yasakladı, Hindistan yasakladı. Biz 1-2 hafta içerisinde bir noktaya getireceğiz düzenlemeyi. Biz bu düzenlemeyi yaptık, televizyonlarda çıkan herkes bir yorum yapıyor. Bu düzenlemenin ne olduğunu okumayan insanlar var, yorumluyorlar. Rezervlerle ilgili televizyonlarda konuşan ekonomist olanlara saygı duyuyorum, bilerek ve maksatlı konuşuyorlar. Ama herkes konuşuyor.
SON DAKİKA... Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu kripto para ile ilgili açıklama yaptı | Video
İŞ DÜNYASINA ÖNEMLİ MESAJ
Türkiye ilişkileriyle çok güçlü bir ülke. Türkiye bu ilişkilerini en iyi şekilde yürütecektir ve bunların siyasi olarak Türkiye'ye olumlu yansıyacağından ve böyle görmelerini tavsiye ederim. Türkiye, son yıllarda kendini kabul ettirdiği bir dış politika izliyor. Doğu Akdeniz olsun, Libya, Irak, Suriye politikaları olsun, Türkiye oralarda, hem sahada, hem de masada güçlü bir ülke. Arkasında güçlü bir ekonominin, iktidarın ve milletin olduğunu unutmayalım. Türkiye artık göz ardı edilen veya evrilebilen bir ülke değil. Türkiye çeşitli sıkıntıların üstesinden gelirken hepsinin arka planına bakmak lazım. Rezervleriyle, Merkez Bankası'yla, ekonomisiyle güçlü olmasa oralarda onları yapamazsınız. İHA'lar, SİHA'lar parasız uçmuyor. 70'li yıllarda Kıbrıs Harekatı dışında uluslararası arenada sürdürülebilir bir dış politikamız yok. Ama son 10 yılda Türkiye bütün coğrafyalarda sürdürülebilir, bir şekilde o coğrafyalarda varlığını sürdürebiliyor ve istediği sonuçları alabiliyor.
SON DAKİKA: Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu'ndan önemli açıklamalar | Video
Biz bunların yönetilebilir olduğunu düşündüğümüz için görüşmeler olumlu geçecektir. O olayların gerçeğini de bildiğimiz için Türkiye'nin duruşu nettir. İş dünyasına da bir mesaj vereyim. Rezervler konusunda da iş dünyasının taraf olması gerekiyor bence. 2020'de bu talepleri karşılanmasa borçları kapatılmazdı, o varlıklara sahip olamazlardı. Türkiye'yi, TCMB'yi yıpratmamamız lazım. Olmayan bir şeyi rakamlarla süsleyerek yıpratmanın kimseye bir faydası yok. Bunların zararını Türkiye görüyor. Sonuçta dönüyor iş dünyası, sokaktaki vatandaş ve devlet görüyor zararını.