Rekabet Kurumu, kamu ihalelerinde rekabeti bozabilecek şirket hareketlerinin tespitinde yapay zekâ teknolojilerinden yararlanıyor. Kamu İhale Kurumu (KİK) tarafından sağlanan büyük veri setleri algoritmalarla taranırken, şüpheli fiyat ve teklif hareketleri mercek altına alınıyor.
Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, kamu ihalelerinin incelenmesine yönelik yürütülen çalışmalar hakkında açıklamalarda bulundu.
Kamunun ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin en uygun fiyat ve kalitede temin edilmesinin vatandaşların vergilerinin etkin kullanılması açısından hayati öneme sahip olduğunu belirten Küle, kamu ihalelerinde rekabetin sağlanmasını "kırmızı çizgi" olarak nitelendirdi.

"KAMU İHALELERİNDE REKABET KIRMIZI ÇİZGİMİZ"
Kamu ihalelerine yönelik harcamaların devlet bütçesinde önemli bir paya sahip olduğuna dikkat çeken Küle, "Dolayısıyla kamunun yaptığı alımlarda rekabetin sağlanması, en hassas olduğumuz konuların başında geliyor. Kamu ihalelerine yönelik harcamaların, devlet bütçemiz içinde önemli payı olduğu dikkate alındığında kamu ihalelerindeki rekabetin tesisi, bizim için tartışılmaz bir kırmızı çizgidir" diye konuştu.
Küle, rekabetçi ihale süreçlerinin korunmasının kamu kaynaklarının etkin kullanılmasının yanı sıra piyasalardaki fiyat oluşumunun sağlıklı işlemesine de doğrudan katkı sunduğunu söyledi.
Rakiplerin adil ve eşit şartlarda yarışmasının vatandaşlara düşük fiyat, yüksek kalite, çeşitlilik ve inovasyon olarak yansıdığını ifade eden Küle, KİK ile yürütülen işbirliğinin 2024 yılında daha güçlü bir zemine taşındığını belirtti.
Küle, "İmzaladığımız protokolle, denetim çalışmalarımıza yepyeni ve teknolojik bir boyut kazandırdık" ifadelerini kullandı.
İHALE VERİLERİ YAPAY ZEKÂ İLE TARANIYOR
KİK ile yapılan işbirliği kapsamında kamu ihalelerindeki rekabet risklerinin ve olası ihlallerin belirlenmesi amacıyla yapay zekâ destekli araçlar geliştirildiğini anlatan Küle, ortak istatistiksel modelleme ve analiz çalışmaları yürütüldüğünü bildirdi.
Küle, "KİK'in sağladığı devasa veri setlerini, yapay zeka algoritmalarımızla süzgeçten geçiriyoruz. Burada rekabete aykırı eylemlerle benzer desenler çizen, şüpheli örüntüler sergileyen teşebbüs hareketlerini anında radarımıza alıyoruz. Teşebbüslerin ihale verilerini, derinlemesine bir yapısal ve davranışsal analize tabi tutuyoruz. Böylece yapay zeka araçlarıyla göz açtırmıyoruz" dedi.

DANIŞIKLI FİYAT VE BÖLGE PAYLAŞIMI TESPİT EDİLİYOR
Yapay zekâ destekli altyapıyla özellikle ihalelerin paylaşılması, danışıklı fiyat verilmesi ve bölge paylaşımı gibi rekabet ihlallerinin hızlı şekilde ortaya çıkarılabildiğini belirten Küle, Kurumun bilişim ve denetim kapasitesine dikkat çekti.
Küle, "Birçok kez farklı vesilelerle ifade ettim. Kurumumuzun bilişim ve denetim altyapısı son derece güçlü. Denetim kapasitemizi, gelişen teknolojilerin hızına ve bu teknolojilerin getirdiği rekabete aykırı uygulamalara entegre ettik. Proaktif tespitlerimiz, ihlal tarafı şirketlerce şaşkınlıkla karşılanıyor" diye konuştu.
"KİMSE DANIŞIKLI DAVRANMAYI AKLINDAN DAHİ GEÇİRMESİN"
Şirketlere açık bir uyarıda bulunan Küle, "Dolayısıyla artık kimse ihalede danışıklı davranmayı, rakipleriyle gizli işbirliği yapmayı aklından dahi geçirmesin" dedi.
Rekabet Kurumunun yapay zekâ ve veri analiziyle takip ettiği uygulamalara ilişkin ayrıntıları da paylaşan Küle, şirketlerin teklif fiyatlarında anlaşması, rekabete hassas bilgileri birbirleriyle paylaşması, ihale kalemlerini veya bölgelerini bölüşmesi gibi uygulamaların tespit edildiğini söyledi.
Bunun yanı sıra bir şirketin kazanmasını sağlamak amacıyla yan teklif verilmesi veya anlaşma doğrultusunda ihaleye hiç teklif verilmemesi gibi rekabeti kısıtlayıcı davranışların da takip edildiğini aktardı.
"BEDELİ ÇOK AĞIR OLUR"
Küle, rekabeti kısıtlayıcı uygulamalara taviz verilmeyeceğini vurgulayarak, "Teşebbüsler bu konuda hiçbir taviz vermeyeceğimizi, ihale süreçlerindeki rekabete aykırı eylemlerin üzerine kararlılıkla gideceğimizi bilmeli. Sahip olduğumuz yüksek teknolojik altyapı ve veri entegrasyonuyla ihalelerdeki en ufak bir rekabet ihlalini bile karanlıkta bırakmayız. Bunun teşebbüslere bedeli ise çok ağır olur" ifadelerini kullandı.