Türkiye ekonomisinin kronik sorunlarından biri olan cari açık, yıllardır yüksek enerji ithalatıyla daha da derinleşiyor. 2023 yılında açıklanan verilere göre, 45,2 milyar dolarlık cari açığın temel sebebi, 52,7 milyar dolara ulaşan enerji ithalatı oldu. Bu çarpıcı fark, yerli kaynakların devreye alınmasının artık bir tercih değil, ekonomik zorunluluk olduğunu gösteriyor. Elektrik üretiminde dışa bağımlılık hem enerji arz güvenliğini riske atıyor hem de makroekonomik dengeleri zorluyor. Türkiye Ulusal Enerji Planı'na göre, ülkenin elektrik tüketimi bu yıl 380,2 TWh'ye ulaşacak. 2035 öngörüsü ise 510,5 TWh seviyesini işaret ediyor. Bu artışı sadece yenilenebilir kaynaklarla karşılamak teknik olarak yeterli değil. Son dönemde Almanya, İspanya ve Portekiz'de yaşanan enerji açmazları bunu kanıtlar nitelikte. Yerli kömür gibi baz yük sağlayan kaynakların sisteme entegrasyonu, sürdürülebilir ve dengeli bir enerji dönüşümünün anahtarı olarak öne çıkıyor. Mevsimsel üretim dalgalanmalarının arttığı, enerji fiyatlarının yüksek seyrettiği bir dönemde, dışa bağımlılığı azaltacak her yerli kaynak, ekonomik bağımsızlık açısından da değer taşıyor. Türkiye'nin sahip olduğu kömür rezervlerinin çevresel hassasiyetler gözetilerek değerlendirilmesi; madencilik sektörünü çevreyle çatışan değil, çevreyle birlikte çalışan bir yapıya dönüştürmekle mümkün. Bu dönüşüm, yalnızca enerji faturasında değil, dış ticaret dengesinde de kalıcı iyileşme sağlayabilir. Türkiye'nin enerji politikasında yerli kaynakların payını artırmak, yalnızca ekonomik değil stratejik bir gereklilik. Enerji ithalatına dayalı yapı, cari açığı derinleştirirken; yer altı ve yer üstü kaynakların birlikte ve verimli kullanımı, bu döngüyü kırmak için kritik önem taşıyor. Yerli kömür gibi kaynakların doğru planlamayla değerlendirilmesi, dışa bağımlılığı azaltmanın önünü açabilir.
Tüketimde turizm etkisi
TURİZM sezonu yaklaşırken, Kurban Bayramı etkisiyle özellikle Akdeniz ve Ege Bölgelerinde tüketim şimdiden arttı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri incelendiğinde Haziran ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 daha fazla tüketim oldu.. Türkiye genelinde yaz aylarında günlük tüketim, 1 milyon MWh'nin üzerine çıkıyor. 2024 Temmuz ayında tüm zamanların rekoru kırılarak 1 milyon 147 bin MWh ile zirve görüldü. Ege kıyılarındaki otellerde klima, soğutma sistemleri ve havuz ekipmanlarının enerji tüketimi toplam yükün yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor. Bu yükü taşıyabilecek güçlü ve kesintisiz çalışan yerli santraller, turizmin canlılığı açısından da stratejik öneme sahip.
İthalatta Gürcistan birinci
2023 yılında en fazla elektrik ithal edilen ülke 4 bin 696,2 GWh ile Gürcistan oldu. Bu oran toplam elektrik ithalatının yüzde 77'si. Elektrik ithalatının en çok yapıldığı ikinci ülke ise bin 280,8 GWh ve yüzde 21'lik oran ile Bulgaristan. Bir önceki yıla bakıldığında da aynı ülkeler ilk ikiyi paylaşıyor.